Xây nhà phải đóng những loại thuế, phí nào? Đây là vấn đề nhiều gia chủ quan tâm trước khi bắt đầu thi công, bởi ngoài chi phí xây dựng, vật tư và nhân công, quá trình xây nhà còn có thể phát sinh các khoản phí, lệ phí và nghĩa vụ thuế liên quan.
Đặc biệt, không nên hiểu rằng cứ xây nhà là chủ nhà phải tự nộp tất cả các loại thuế. Một số khoản thuế phát sinh từ hoạt động kinh doanh xây dựng của nhà thầu hoặc người nhận thầu. Vì vậy, cần xác định rõ ai là người trực tiếp thi công, ai có trách nhiệm kê khai và khoản nào thực sự thuộc trách nhiệm của chủ nhà.
Dưới đây là những khoản quan trọng cần dự trù khi xây nhà.
1. Lệ phí xin giấy phép xây dựng
Đây là khoản đầu tiên chủ nhà thường gặp khi chuẩn bị xây dựng
Nếu công trình thuộc trường hợp phải có giấy phép xây dựng, chủ nhà cần thực hiện thủ tục xin cấp giấy phép và nộp lệ phí cấp giấy phép xây dựng theo quy định của địa phương.
Tại TP.HCM, mức lệ phí cấp giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ được công bố là 75.000 đồng/giấy phép; trường hợp gia hạn, cấp lại hoặc điều chỉnh giấy phép là 15.000 đồng/giấy phép.
Khoản lệ phí này phát sinh khi chủ nhà thực hiện thủ tục cấp giấy phép xây dựng thuộc trường hợp phải cấp phép.
Điểm cần lưu ý là lệ phí cấp giấy phép xây dựng không phải khoản chi phí xây dựng. Đây là khoản thu hành chính khi thực hiện thủ tục cấp phép.
2. Thuế xây dựng khi chủ nhà tự thuê thợ
Đây là khoản dễ gây nhầm lẫn nhất khi tìm hiểu xây nhà phải đóng những loại thuế, phí nào.
Nếu chủ nhà ký hợp đồng với một doanh nghiệp xây dựng thực hiện công trình, nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp được thực hiện theo quy định áp dụng cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
Trong khi đó, nếu chủ nhà tự thuê đội thợ, cá nhân hoặc chủ thầu xây dựng tư nhân, cần kiểm tra nghĩa vụ thuế phát sinh từ hoạt động xây dựng và trách nhiệm kê khai, nộp thuế của bên nhận thầu.
Theo quy định hiện hành, đối với trường hợp tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu:
- Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu: thuế GTGT là 5%.
- Xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu: thuế GTGT là 3%.
Đối với thuế TNCN, tỷ lệ áp dụng cho hoạt động xây dựng cũng phụ thuộc vào cách xác định doanh thu và phương pháp tính thuế theo quy định hiện hành.
Do đó, khi chủ nhà tự thuê thợ, không nên tự lấy một tỷ lệ cố định để nhân trực tiếp với toàn bộ chi phí xây nhà.
3. Chi phí hoàn công và cập nhật tài sản
Nhiều người gọi chung thủ tục này là hoàn công nhà ở.
Chi phí hoàn công gồm những gì?
Tùy trường hợp, chủ nhà có thể phát sinh:
- Lệ phí đăng ký biến động đất đai;
- Lệ phí cấp đổi hoặc cấp Giấy chứng nhận;
- Chi phí đo đạc, trích đo nếu hồ sơ cần thực hiện;
- Phí khai thác hoặc cung cấp thông tin đất đai nếu phát sinh;
- Chi phí thuê đơn vị thực hiện hồ sơ, nếu chủ nhà sử dụng dịch vụ.
Mức phí đăng ký đất đai không giống nhau ở mọi địa phương. Ví dụ, một số địa phương năm 2026 đã ban hành mức thu riêng đối với đăng ký biến động, cấp đổi hoặc cấp Giấy chứng nhận.
Vì vậy, khi lập dự toán chi phí xây nhà, không nên lấy mức phí của tỉnh, thành này áp dụng cho tỉnh, thành khác.
4. Lệ phí trước bạ
Lệ phí trước bạ là một khoản khác cần được chủ nhà quan tâm khi đăng ký quyền sở hữu nhà và tài sản gắn liền với đất.
Theo quy định hiện hành, mức thu lệ phí trước bạ đối với nhà, đất là 0,5%. Căn cứ tính không đơn giản chỉ là số tiền chủ nhà thực tế bỏ ra xây dựng mà được xác định theo quy định về giá tính lệ phí trước bạ.
Đối với nhà, việc xác định giá tính lệ phí trước bạ liên quan đến diện tích nhà, giá một mét vuông nhà theo quy định và tỷ lệ chất lượng còn lại trong những trường hợp áp dụng.
Do đó, cùng một diện tích nhà nhưng mức lệ phí trước bạ có thể không giống nhau nếu căn nhà thuộc địa bàn hoặc trường hợp áp dụng bảng giá khác nhau.
Đọc thêm: Bóc Trần 8 Chi Phí Ẩn Khi Xây Nhà Khiến Gia Chủ Vỡ Kế Hoạch Tài Chính
5. Kinh nghiệm kiểm tra thuế, phí trước khi xây nhà
Trước khi khởi công, chủ nhà nên thực hiện 5 bước:
Kiểm tra công trình có phải xin giấy phép xây dựng không
Nếu thuộc trường hợp phải cấp phép, cần chuẩn bị hồ sơ và dự trù lệ phí cấp giấy phép.
Xác định hình thức thuê thi công
Nếu thuê công ty xây dựng, kiểm tra rõ trách nhiệm thuế trong hợp đồng.
Nếu tự thuê đội thợ hoặc cá nhân nhận thầu, cần xác định nghĩa vụ thuế tương ứng trước khi thi công.
Hỏi trước chi phí cập nhật tài sản
Sau khi hoàn thành công trình, cần kiểm tra thủ tục đăng ký nhà và các khoản phí liên quan tại địa phương.
Kiểm tra lệ phí trước bạ
Xác định nhà có thuộc trường hợp chịu lệ phí trước bạ hay được miễn và cách xác định giá tính lệ phí tại thời điểm đăng ký.
Ghi rõ trong hợp đồng xây dựng
Đây là bước quan trọng nhất.
Hợp đồng càng rõ thì chủ nhà càng dễ kiểm soát tổng chi phí. Những khoản như thuế, phí xin phép, hoàn công, cập nhật tài sản và các thủ tục liên quan nên được ghi rõ bên nào chịu trách nhiệm.
Kết Luận
Vậy xây nhà phải đóng những loại thuế, phí nào?
Với nhà ở riêng lẻ, chủ nhà nên đặc biệt kiểm tra 4 nhóm khoản gồm lệ phí cấp giấy phép xây dựng, thuế xây dựng khi thuê cá nhân hoặc đội thợ, chi phí hoàn công và cập nhật tài sản, lệ phí trước bạ. Tuy nhiên, không phải công trình nào cũng có cùng mức chi phí. Vì vậy, việc xác định chi phí cần dựa trên hồ sơ thực tế và quy định đang có hiệu lực tại thời điểm xây dựng.
Nếu đang chuẩn bị xây nhà và muốn kiểm soát chi phí ngay từ đầu, Nam Trường Thành có thể hỗ trợ tư vấn thiết kế, thi công và lập dự toán theo từng hạng mục. Việc xác định rõ phạm vi công việc, chi phí và trách nhiệm của từng bên ngay từ đầu sẽ giúp gia chủ chủ động hơn trong suốt quá trình xây dựng.
CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ KIẾN TRÚC XÂY DỰNG NAM TRƯỜNG THÀNH
- Văn phòng: 381 – 383 Đường Số 1, Phường An Lạc, Bình Tân, TP. HCM
- Hotline/Zalo: 0819.288.288
- Website: www.namtruongthanh.com
- Facebook: https://www.facebook.com/NamTruongThanh.JSC/
- TikTok: www.tiktok.com/@namtruongthanhjsc
- YouTube: www.youtube.com/@namtruongthanhjsc