Xây dựng một ngôi nhà bền vững đòi hỏi gia chủ phải đưa ra hàng loạt quyết định quan trọng, từ việc chọn phong cách kiến trúc cho đến những chi tiết nhỏ nhất như vật liệu xây thô. Trong đó, câu hỏi “Xây nhà nên dùng gạch đặc hay gạch lỗ?” luôn là tâm điểm của những cuộc thảo luận giữa chủ nhà và nhà thầu. Việc hiểu rõ bản chất của từng loại vật liệu không chỉ giúp bạn tối ưu hóa chi phí mà còn đảm bảo sự an toàn và tiện nghi lâu dài cho tổ ấm của mình.
Bài viết này của Nam Trường Thành sẽ phân tích tất tần tật các khía cạnh để bạn có được cái nhìn thấu đáo nhất trước khi bắt tay vào thi công.
1. Gạch đặc là gì?
Gạch đặc là loại gạch đất sét nung có cấu trúc nguyên khối, hoàn toàn không có lỗ hổng bên trong. Đây là loại vật liệu truyền thống có lịch sử lâu đời nhất trong ngành xây dựng. Quy trình sản xuất loại gạch này thường đòi hỏi nhiệt độ nung cao và lượng nguyên liệu đất sét lớn hơn, từ đó tạo ra những viên gạch có mật độ vật chất dày đặc và khả năng chịu lực nén cực kỳ ấn tượng.
2. Gạch lỗ là gì?
Gạch lỗ là loại gạch xây có các lỗ rỗng xuyên dọc thân gạch, thường gặp là gạch 2 lỗ, 4 lỗ hoặc 6 lỗ. Ưu điểm lớn nhất của gạch lỗ là trọng lượng nhẹ, giúp giảm tải trọng cho móng và kết cấu công trình. Ngoài ra, chi phí sản xuất và giá thành gạch lỗ thường thấp hơn so với gạch đặc, nên được nhiều gia chủ lựa chọn để tiết kiệm chi phí xây dựng.
3. So sánh gạch đặc và gạch lỗ
Để đưa ra quyết định chính xác, chúng ta cần đặt hai loại vật liệu này lên bàn cân so sánh dựa trên các tiêu chí cụ thể mà các kỹ sư thường áp dụng.
3.1. Khả năng chịu lực và độ bền cơ học
Đây là tiêu chí quan trọng khi lựa chọn vật liệu xây thô. Gạch đặc có cường độ nén thường dao động từ 75 đến 150kg/cm², một con số rất lớn giúp nó chịu được tải trọng của nhiều tầng nhà chồng lên nhau.
Trong khi đó, gạch lỗ chỉ đạt mức cường độ trung bình khoảng 35 đến 75kg/cm². Điều này giải thích tại sao ở những vị trí tường chịu lực chính (tường dày 200mm hoặc hơn), việc sử dụng gạch đặc là điều bắt buộc để đảm bảo an toàn cho toàn bộ công trình, tránh hiện tượng nứt gãy kết cấu theo thời gian.
3.2. Khả năng cách nhiệt và cách âm
Trong điều kiện khí hậu nóng ẩm tại Việt Nam, khả năng chống nóng của tường nhà là yếu tố cực kỳ quan trọng. Nhờ cấu trúc rỗng, gạch lỗ có khả năng ngăn chặn sự truyền nhiệt tốt hơn. Các lớp không khí bên trong viên gạch ngăn cản sự trao đổi nhiệt năng giữa mặt ngoài và mặt trong của bức tường.
Ngược lại, gạch đặc dẫn nhiệt nhanh hơn do cấu trúc nguyên khối. Tuy nhiên, về mặt cách âm, nếu xét ở tần số âm thanh thấp, vật liệu càng nặng và mật độ cao như gạch đặc lại có khả năng triệt tiêu rung động âm thanh tốt hơn. Do đó, cho các phòng thu âm hoặc rạp chiếu phim gia đình, người ta vẫn thường chọn xây tường dày bằng vật liệu đặc.
3.3. Khả năng chống thấm nước
Gạch đặc nung kỹ (gạch loại A) gần như không có lỗ rỗng li ti nên khả năng hút nước rất thấp, giúp ngăn chặn triệt để hiện tượng ẩm mốc. Đối với tường bao quanh nhà, nơi tiếp xúc trực tiếp với mưa bão, việc xây ít nhất một lớp gạch đặc bên ngoài là giải pháp tối ưu.
Gạch lỗ với hệ thống vách mỏng rất dễ bị thẩm thấu nước vào bên trong lỗ. Khi nước đã vào trong khoang rỗng, nó sẽ lưu lại rất lâu, gây ra tình trạng tường luôn bị ẩm và làm bong tróc lớp sơn nội thất.
4. Nên chọn gạch đặc hay gạch lỗ cho từng khu vực cụ thể?
Thay vì chọn một trong hai, xu hướng xây dựng chuyên nghiệp hiện nay là kết hợp cả hai loại vật liệu để tối ưu hóa công năng và chi phí. Nam Trường Thành thường tư vấn cho gia chủ phân bổ vật liệu theo các khu vực chức năng như sau.
4.1. Khu vực móng, hố ga và bể phốt
Đây là những khu vực thường xuyên ngập nước và chịu áp lực đất rất lớn. Việc sử dụng gạch lỗ ở đây là một sai lầm nghiêm trọng vì gạch sẽ nhanh chóng bị mục mòn và thấm nước, gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến kết cấu móng. Toàn bộ các công trình ngầm và chân tường (từ mặt đất lên khoảng 50cm) nên được xây hoàn toàn bằng gạch đặc.
4.2. Hệ thống tường bao che bên ngoài
Đối với tường bao quanh nhà, giải pháp tốt nhất là xây tường đôi (tường 200mm). Bạn có thể kết hợp xây một lớp gạch đặc ở phía ngoài để chống thấm và một lớp gạch lỗ ở phía trong để tăng khả năng cách nhiệt. Sự kết hợp này giúp ngôi nhà vừa bền vững trước mưa gió, vừa mát mẻ vào mùa hè. Nếu ngân sách hạn hẹp hơn, gia chủ có thể xây tường bao hoàn toàn bằng gạch lỗ nhưng phải chú ý kỹ thuật trát và sử dụng phụ gia chống thấm cao cấp.
4.3. Tường ngăn giữa các phòng
Với mục đích chính là phân chia không gian và không phải chịu tải trọng sàn, việc sử dụng gạch lỗ là sự lựa chọn thông minh nhất. Nó giúp giảm tải trọng cho sàn nhà, thi công nhanh và tiết kiệm chi phí vật liệu. Tuy nhiên, lưu ý ở những vị trí dự định treo TV, tủ bếp hoặc các thiết bị nặng, bạn nên chèn thêm vài hàng gạch đặc để sau này việc khoan vít được chắc chắn, tránh tình trạng vỡ gạch lỗ khi thi công nội thất.
5. Những lưu ý kỹ thuật khi thi công tường gạch
Dù bạn chọn gạch đặc hay gạch lỗ, chất lượng công trình vẫn phụ thuộc rất lớn vào quy trình thi công. Trước khi xây, gạch cần được tưới nước đủ độ ẩm để không hút nước từ vữa, giúp liên kết giữa gạch và vữa được bền chặt nhất. Khi xây tường bằng gạch lỗ, thợ thi công cần chú ý không để vữa rơi quá nhiều vào trong lỗ gạch, vì điều này sẽ làm tăng trọng lượng tường và giảm khả năng cách nhiệt vốn có của vật liệu.
Đối với các công trình có thiết kế hiện đại sử dụng khung thép hoặc nhà cao tầng, việc tính toán tỷ lệ giữa gạch đặc và gạch lỗ còn liên quan đến bài toán lún không đều. Sự phân bổ tải trọng không hợp lý giữa các bức tường đặc và tường rỗng có thể dẫn đến các vết nứt chân chim tại vị trí tiếp giáp. Vì vậy, việc tuân thủ nghiêm ngặt bản vẽ kỹ thuật và chỉ dẫn của đơn vị giám sát là điều vô cùng cần thiết.
Kết Luận
Không có câu trả lời duy nhất cho mọi công trình khi đặt câu hỏi nên dùng gạch đặc hay gạch lỗ. Mỗi loại gạch đều có vai trò riêng và chỉ phát huy hiệu quả khi được sử dụng đúng vị trí, đúng kỹ thuật. Gia chủ nên cân nhắc tổng thể về kết cấu, điều kiện sử dụng, môi trường và ngân sách để đưa ra lựa chọn phù hợp.
Nếu bạn đang chuẩn bị xây nhà và còn băn khoăn trong việc lựa chọn vật liệu xây dựng, việc tìm đến một đơn vị thi công uy tín để được tư vấn kỹ thuật là điều cần thiết. Nam Trường Thành với kinh nghiệm thực tế trong thi công nhà ở dân dụng luôn sẵn sàng đồng hành, tư vấn giải pháp sử dụng gạch đặc và gạch lỗ hợp lý, giúp công trình bền vững, tiết kiệm chi phí và an tâm sử dụng lâu dài.
CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ KIẾN TRÚC XÂY DỰNG NAM TRƯỜNG THÀNH
- Văn phòng: 381 – 383 Đường Số 1, Phường An Lạc, Bình Tân, TP. HCM
- Hotline/Zalo: 0819.288.288
- Website: www.namtruongthanh.com
- Facebook: https://www.facebook.com/NamTruongThanh.JSC/
- TikTok: www.tiktok.com/@namtruongthanhjsc
- YouTube: www.youtube.com/@namtruongthanhjsc