Xây nhà – chuyện nhỏ thì ít, tốn kém thì nhiều. Nhiều chủ nhà nghĩ rằng “gạch thì gạch nào chẳng được, lấy rẻ cho tiết kiệm”, cho đến khi tường ẩm mốc, nền nứt hay phải đục ốp lại mới thấy tiền sửa gấp đôi tiền tiết kiệm ban đầu.
Bài viết này sẽ chỉ rõ những sai lầm phổ biến khi chọn gạch xây nhà, giải thích thông số kỹ thuật quan trọng và cho bạn checklist kiểm tra khi nhận hàng để quyết định mua gạch lần này là quyết định bền vững, không phải khoản chi đau đầu về sau.
Vì sao chọn gạch xây nhà quan trọng?
Gạch là vật liệu cấu thành tường, nền, và nhiều bộ phận chịu lực khác, ảnh hưởng trực tiếp đến tuổi thọ, khả năng chống thấm, cách nhiệt, cách âm và chi phí bảo trì của cả ngôi nhà. Việc chọn gạch thiếu kiến thức có thể dẫn tới nứt, thấm, bong tróc vữa hoặc thậm chí giảm khả năng chịu lực của cấu kiện.
Các tiêu chuẩn, phương pháp thử (TCVN về độ hút nước, cường độ) tồn tại để đảm bảo chất lượng gạch trước khi đưa vào thi công.
Các loại gạch phổ biến và khi nào nên dùng
1. Gạch nung (đất sét nung)
Đây là loại gạch truyền thống, sản xuất từ đất sét tạo hình rồi đem nung ở nhiệt độ cao. Gạch nung có nhiều dòng:
– Gạch đặc: nặng, ít lỗ rỗng, cường độ chịu lực cao. Loại này thường dùng cho tường chịu lực, móng, tường bao cần độ chắc chắn.
– Gạch rỗng (2 lỗ, 4 lỗ, 6 lỗ): nhẹ hơn, tiết kiệm vật liệu, giảm tải trọng công trình. Thường dùng cho tường ngăn, tường không chịu lực hoặc nơi cần giảm trọng lượng.
Ưu điểm: bền chắc, quen thuộc với thợ xây, dễ thi công, phổ biến khắp các vùng.
Nhược điểm: quá trình sản xuất tốn nhiều đất sét, than củi, gây phát thải khí nhà kính, chất lượng gạch phụ thuộc nhiều vào lò nung nếu nung không đạt thì dễ cong vênh, hút nước cao.
2. Gạch không nung (gạch bê tông, block, AAC)
Khác với gạch nung, gạch không nung được ép hoặc đúc từ xi măng, cát, đá mạt, phụ gia, sau đó dưỡng hộ bằng hơi nước hoặc trong điều kiện tự nhiên, không dùng nhiệt độ cao để nung. Một số dòng phổ biến:
– Gạch bê tông cốt liệu (block): nặng, chắc, kích thước lớn, dùng cho tường bao, móng, công trình quy mô lớn.
– Gạch bê tông khí chưng áp (AAC): có hàng triệu lỗ khí nhỏ, rất nhẹ, cách âm, cách nhiệt tốt. Thường dùng cho tường ngăn, nhà phố hiện đại, công trình cao tầng cần giảm tải trọng.
Ưu điểm: kích thước chuẩn, dễ thi công, thân thiện môi trường hơn gạch nung, giảm thời gian xây.
Nhược điểm: giá thành có thể cao hơn, cần đội thợ quen kỹ thuật, một số loại chịu lực kém hơn gạch nung đặc nên không thích hợp cho mọi hạng mục.
3. Gạch ốp lát (gạch ceramic, porcelain, granite nhân tạo)
Khác với gạch xây, nhóm gạch này dùng để hoàn thiện bề mặt: lát nền, ốp tường, khu vệ sinh, ngoại thất.
– Gạch ceramic: bề mặt phủ men, nhiều mẫu mã, dùng cho phòng khách, phòng ngủ.
– Gạch porcelain (gạch bán sứ): mật độ cao, độ hút nước tháp, phù hợp khu vực ẩm ướt như nhà tắm, sân thượng.
– Gạch granite nhân tạo: cứng, bền màu, thích hợp ngoài trời hoặc nơi chịu tải trọng lớn.
Ưu điểm: đa dạng mẫu mã, thẩm mỹ cao, bền màu.
Nhược điểm: chỉ dùng để hoàn thiện, không thể thay thế được gạch xây dựng kết cấu.
Việc chọn đúng loại gạch không chỉ giúp ngôi nhà bền đẹp, mà còn tối ưu chi phí và tránh được nhiều rủi ro trong quá trình sử dụng.
7 sai lầm đắt giá khi chọn gạch xây nhà thường gặp
1. Mua vì rẻ: giá thấp đôi khi đồng nghĩa với thiếu kiểm định, mác không rõ ràng, dễ dẫn tới hao hụt và sửa chữa.
2. Không phân biệt công năng: lấy gạch tường cho nền ướt hay khu ngoại thất sẽ gây thấm, bong rộp.
3. Bỏ qua thông số kỹ thuật (độ hút nước, mác nén): đặc biệt với gạch đất sét, độ hút nước cao làm tăng nguy cơ thấm và vữa rộp. TCVN có phương pháp xác định độ hút nước để đánh giá gạch nung.
4. Không kiểm tra kích thước/dung sai: gạch lệch kích thước gây mạch vữa không đều, ảnh hưởng thẩm mỹ và kỹ thuật.
5. Mua nguyên lô mà không thử mẫu: lô gạch khác batch có thể khác biệt lớn về màu sắc, kích thước, độ hút.
6. Không yêu cầu CO/CQ hay giấy kiểm định: mất cơ sở khi cần đổi, trả hoặc khi phát hiện lỗi kỹ thuật.
7. Quên tính hao hụt và điều kiện bảo quản trên công trường: gạch để xương, mưa nắng, ẩm ướt sẽ giảm chất lượng nếu không được che chắn.
Cách kiểm tra chất lượng gạch khi nhận hàng
– Kiểm tra giấy tờ: yêu cầu CO/CQ, phiếu thử nghiệm theo TCVN (nếu có).
– Quan sát hình dạng và bề mặt: không méo, không lỗ to, cạnh sắc, bề mặt khô đều.
– Đo kích thước: lấy 10 viên ở 3 điểm khác nhau, tính dung sai, nếu lệch quá gây khó xây.
– Thử gõ: gõ nhẹ nhẹ âm thanh, gạch đặc, chất lượng thường cho tiếng trong, chắc.
– Thử ngâm (độ hút nước): với gạch nung, theo phương pháp cơ bản là sấy khô, ngân và đo tăng khối lượng, độ hút nước cao đồng nghĩa dễ thấm.
– Yêu cầu mẫu thử tại phòng lab nếu dự án lớn hoặc nghi ngờ chất lượng.
Chọn gạch xây nhà theo hạng mục công trình
1. Móng và tường chịu lực
– Nên dùng: gạch nung đặc hoặc gạch bê tông cốt liệu.
– Lý do: hai loại gạch này có cường độ cao, chịu tải tốt, giúp móng và tường bao chắc chắn, bền lâu.
– Tránh dùng: gạch rỗng hoặc AAC, vì độ chịu lực kém, dễ nứt khi chịu tải trọng lớn.
2. Tường ngăn, vách phòng
– Nên dùng: gạch rỗng 4-6 lỗ hoặc gạch AAC.
– Lý do: nhẹ, thi công nhanh, giảm tải trọng lên móng và sàn. Gạch AAC còn có ưu điểm cách âm, cách nhiệt tốt, phù hợp cho nhà phố hoặc căn hộ cần chống ồn.
– Tránh dùng: gạch đặc, vì nặng, tốn chi phí mà không cần thiết cho tường không chịu lực.
3. Sàn nhà và khu vực chịu tải trọng lớn
– Nên dùng: gạch granite nhân tạo hoặc gạch porcelain.
– Lý do: bề mặt cứng, chịu lực tốt, chống trầy xước và bền màu theo thời gian. Thích hợp lát sàn phòng khách, gara, sân thượng.
4. Khu vực ẩm ướt (nhà tắm, bếp, ban công)
– Nên dùng: gạch porcelain hoặc ceramic chống thấm, bề mặt nhám chống trượt.
– Lý do: gạch này có độ hút nước thấp, hạn chế rêu mốc, đảm bảo an toàn khi đi lại.
– Lưu ý: tránh chọn gạch bóng kiếng trơn dễ gây té ngã.
5. Ngoại thất, sân vườn
– Nên dùng: gạch terrazzo, gạch bê tông cường độ cao, hoặc gạch granite nhám.
– Lý do: chịu được tác động thời tiết, ít phai màu, bề mặt chống trơn trượt khi mưa.
Không có loại gạch nào “dùng cho tất cả”. Muốn công trình bền và đẹp, bạn nên chọn gạch đúng hạng mục.
Kinh nghiệm mua và đàm phán với nhà cung cấp
– Yêu cầu mẫu trước khi ký hợp đồng: nếu dự án lớn, gửi mẫu đi thí nghiệm.
– Ghi rõ thông số kỹ thuật trong hợp đồng (mác, kích thước, độ hút nước, batch) kèm điều khoản đổi trả và bảo hành.
– Thương lượng giao hàng theo batch để dễ kiểm soát chất lượng từng đợt.
– Kiểm tra năng lực nhà máy: nhà máy có chứng chỉ, quy trình kiểm soát chất lượng hay không.
Xử lý khi phát hiện gạch kém tại công trường
– Ngưng thi công phần liên quan, lấy mẫu gửi phòng thí nghiệm để có kết luận khách quan.
– Làm biên bản, thông báo nhà cung cấp, yêu cầu bồi thường hoặc thay thế theo hợp đồng.
– Nếu gạch đã xây, tính toán phương án sửa chữa: tháo dỡ, thay gạch, xử lý chống thấm, hoặc bổ sung kết cấu nếu cần.
Kết luận
Chọn gạch xây nhà không chỉ là so giá, mà đó còn là chọn tuổi thọ, an toàn và chi phí trong tương lai. Trước khi ký đơn hàng, dùng checklist kiểm tra, yêu cầu CO/CQ, thử mẫu và ưu tiên nhà cung cấp có chứng nhận, tiêu chuẩn. muốn an tâm hơn, hãy gửi mẫu thử cho phòng thí nghiệm theo tiêu chuẩn TCVN.
Qua bài viết này, chúng tôi hy vọng rằng bạn có lựa chọn gạch xây nhà phù hợp nhất để xây dựng tổ ấm tương lai cho gia đình bạn. Nếu cần tư vấn thiết kế nhà đẹp, đừng ngần ngại liên hệ cho Nam Trường Thành ngay hôm nay nhé!
CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ KIẾN TRÚC XÂY DỰNG NAM TRƯỜNG THÀNH
- Văn phòng: 381 – 383 Đường Số 1, Phường An Lạc, Bình Tân, TP. HCM
- Hotline/Zalo: 0819.288.288
- Website: www.namtruongthanh.com
- Facebook: https://www.facebook.com/NamTruongThanh.JSC/
- TikTok: www.tiktok.com/@namtruongthanhjsc
- YouTube: www.youtube.com/@namtruongthanhjsc